Typowy błąd to założenie jednej grubej kurtki na cały dzień pracy w deszczu i mrozie. Gdy materiał nasiąknie, wiatr wyciąga ciepło, a mokre spodnie i buty kończą zmianę wychłodzeniem, otarciami oraz ograniczoną swobodą ruchu.

Dekarz pracujący zimą na dachu ma kontakt ze śniegiem, deszczem ze śniegiem i zimnym podłożem. Potrzebuje odzieży, która zatrzyma wodę z zewnątrz, osłoni przed wiatrem i pozwoli odprowadzić wilgoć powstającą podczas pracy. Sama kurtka nie rozwiązuje problemu, jeśli woda dostaje się przez nogawki albo cholewkę.

Odzież przeciwdeszczową dobiera się do warunków i czynności, a zimową warstwę do temperatury oraz intensywności pracy. Liczą się szczelne połączenia, osłona karku i nadgarstków, odpowiednie spodnie oraz wodoodporne obuwie. Przy mrozie warstwa ocieplająca ma działać pod ochroną przed deszczem i śniegiem, a nie zastępować ją.

Jak połączyć ochronę przed deszczem i zimnem

Przy deszczu ze śniegiem sama ciepła kurtka nie wystarczy, a cienka odzież przeciwdeszczowa może zatrzymać wodę bez zapewnienia komfortu na mrozie. Dobieraj zestaw do warunków: opad moczy materiał zewnętrzny, wiatr wychładza ciało, a śnieg zalegający na odzieży po wejściu do ciepłego miejsca zaczyna topnieć. Na dachu, przy pracach drogowych czy podczas długiego przebywania na zewnątrz liczy się szczelna warstwa wierzchnia oraz izolacja pod nią.

Membrana to warstwa materiału, która ogranicza przedostawanie się wody z zewnątrz, a jednocześnie ma odprowadzać parę wodną powstającą przy pracy. Nie ogrzewa sama w sobie. Gdy temperatura spada, pod kurtkę z membraną potrzebujesz warstwy ocieplającej, na przykład polaru albo lekkiej kurtki izolacyjnej. Bawełniana bluza przy intensywnej pracy i wilgoci łatwo nasiąka potem, więc traci właściwości izolacyjne i potęguje uczucie chłodu.

Warstwa zewnętrzna musi osłaniać miejsca, przez które woda dostaje się najczęściej: kaptur i kołnierz, zamek, mankiety oraz dół kurtki. Przy pracy w pozycji klęczącej albo w głębokim śniegu zabezpiecz również nogi. Sprawdzą się spodnie przeciwdeszczowe zakładane na odzież roboczą, zwłaszcza gdy nogawki mają zakrywać cholewkę buta. Zbyt krótka kurtka lub rozpięty dół spodni tworzą przerwę, przez którą woda trafia do warstw pod spodem.

Nie pomijaj obuwia. Stopa szybko marznie, gdy skarpeta zawilgotnieje od śniegu albo wody wlanej przez cholewkę. Dobierz buty wodoodporne z podeszwą odpowiednią do śliskiego podłoża i zostaw miejsce na skarpetę roboczą. Zbyt ciasny but ogranicza krążenie i pogarsza odczucie ciepła, nawet jeśli ma dobrą ochronę przed wodą.

Quiz kontrolny przed wyjściem: czy kurtka zatrzymuje opad na kapturze, zamku i mankietach? Czy pod membraną jest sucha warstwa ocieplająca, skoro membrana chroni przed wodą, a nie grzeje? Czy nogawki osłaniają buty, a but nie wpuszcza śniegu od góry? Jeśli na któreś pytanie odpowiedź brzmi „nie”, zestaw może ochronić przed jednym zagrożeniem, ale zawieść przy połączeniu mokrego śniegu, wiatru i mrozu.

Kurtka przeciwdeszczowa na śnieg i mróz

Ta tabela pomaga odróżnić kurtkę, która zatrzyma sam opad, od rozwiązania do pracy w mokrym śniegu i na mrozie. Membrana odpowiada za ograniczenie wnikania wody oraz odprowadzanie pary wodnej, ale nie jest warstwą grzejącą. Przy niskiej temperaturze o komforcie decyduje więc także izolacja i możliwość dobrania warstw pod kurtkę. Modele do porównania znajdziesz w kategorii kurtek przeciwdeszczowych oraz kurtek zimowych.

Cecha Cienka kurtka przeciwdeszczowa Kurtka membranowa bez ocieplenia Ocieplana kurtka wodoodporna Membrana z osobną warstwą izolacyjną
Ochrona przed deszczem ze śniegiem Średnia Wysoka Wysoka Wysoka
Ochrona cieplna przy mrozie Niska Niska Wysoka Wysoka
Możliwość regulowania ciepła podczas pracy Niska Średnia Średnia Wysoka
Przydatność przy intensywnym wysiłku Średnia Wysoka Średnia Wysoka
Kaptur regulowany i osłona podbródka Sprawdź model Tak Tak Tak
Ryzyko wychłodzenia po zatrzymaniu pracy Wysokie Wysokie Niskie Niskie

Na dachu często nie sprawdza się krótka kurtka kończąca się przy pasie, nawet gdy ma dobrą ochronę przed opadem. Podczas schylania i pracy w pozycji klęczącej odsłania dolną część pleców, a śnieg oraz spływająca woda dostają się pod odzież. W takim zastosowaniu potrzebny jest dłuższy tył, regulowany dół kurtki i mankiety ograniczające wdmuchiwanie zimnego powietrza.

Quiz: Czy membrana ogrzewa ciało? Nie. Jej zadaniem jest ograniczanie przedostawania się wody z zewnątrz i odprowadzanie pary wodnej.

Quiz: Co daje największą możliwość dopasowania ubioru do zmiennej pracy? Kurtka membranowa noszona z oddzielną warstwą izolacyjną. Możesz zdjąć lub założyć warstwę ocieplającą bez rezygnowania z osłony przed opadem.

Quiz: Które miejsca kurtki wymagają sprawdzenia przed pracą w śniegu z deszczem? Kaptur, kołnierz, zamek, mankiety i dolna krawędź. Tędy woda i zimne powietrze najłatwiej dostają się pod odzież.

Nogawki i spodnie przeciwdeszczowe zimą

Przy odśnieżaniu, pracy przy drodze albo na dachu nogawki są stale narażone na kontakt z mokrym śniegiem. Woda nie dostaje się wtedy wyłącznie przez materiał. Wnika przez szwy, zamek przy nogawce, kieszenie i miejsce styku spodni z cholewką buta. Szukaj spodni z podklejanymi szwami oraz z nogawką, którą da się założyć na obuwie robocze. Rozcięcie zapinane na zamek lub zatrzaski ułatwia tę czynność bez zdejmowania butów.

Spodnie zakładane na zwykłe ubranie robocze powinny mieć zapas miejsca w udach i kolanach. Zbyt ciasny model ogranicza krok przy wchodzeniu po drabinie, a napięty materiał szybciej przeciera się na kolanach i pośladkach. Jeśli często klęczysz na mokrym podłożu, wybierz model ze wzmocnioną strefą kolan. Sama impregnacja nie zastąpi szczelnego materiału tam, gdzie naciskasz kolanem na śnieg, mokry beton lub oblodzoną nawierzchnię.

Przy lekkim opadzie wystarczą nogawki przeciwdeszczowe, czyli osłony zakładane od kolana do buta. Chronią dół spodni przed wodą rozpryskiwaną przez koła, błotem pośniegowym i śniegiem wpadającym do cholewki. Nie zastąpią pełnych spodni, gdy siedzisz, klęczysz albo pracujesz w głębokim śniegu: uda i siedzenie pozostają wtedy bez ochrony. Dobierz długość tak, aby dolna krawędź nachodziła na but, lecz nie ciągnęła się po ziemi.

Mróz ujawnia problem z regulacją w pasie i przy kostce. Guma w pasie ma utrzymywać spodnie na warstwie odzieży, ale nie może uciskać brzucha podczas schylania. Przy nogawkach przydają się rzepy, zatrzaski albo ściągacze. Zamknięta nogawka ogranicza nawiewanie zimnego powietrza i nie pozwala, aby śnieg dostał się między spodnie a but. Gdy materiał jest ubrudzony solą drogową, błotem lub pyłem, usuń zabrudzenia zgodnie z instrukcją producenta; zaschnięty brud może utrudniać działanie powłoki wodoodpornej. Różne warianty tej odzieży przeciwdeszczowej dobieraj do pozycji pracy, a nie tylko do samego opadu.

Quiz: Co chroni nogawka przeciwdeszczowa? Dół spodni i strefę nad butem przed rozbryzgami oraz śniegiem. Kiedy potrzebujesz pełnych spodni? Gdy wilgoć dotyczy także ud, siedzenia lub kolan, na przykład podczas klęczenia. Co oznaczają podklejane szwy? Miejsca łączenia materiału są zabezpieczone taśmą, która ogranicza przeciekanie przez otwory po igle. Jaką funkcję ma regulacja przy kostce? Uszczelnia połączenie nogawki z butem i ogranicza dostawanie się śniegu do środka.

Wodoodporne buty i ochrona stóp

Na mokrej drodze woda wchodzi do buta głównie przez cholewkę, język i górną krawędź. Dlatego obuwie do pracy w deszczu lub śniegu powinno mieć konstrukcję ograniczającą dostęp wody, a nie wyłącznie zaimpregnowaną powierzchnię. Impregnacja spowalnia namakanie materiału zewnętrznego, lecz nie zastąpi szczelnego połączenia podeszwy z cholewką ani osłoniętego języka. Przy roztopach wybieraj model z cholewką sięgającą ponad kostkę, zwłaszcza gdy chodzisz po błocie, śniegu albo wodzie zalegającej przy krawężnikach.

Zła decyzja zakupowa to kupienie lekkich butów trekkingowych „na każdą pogodę”, gdy praca odbywa się w mokrym śniegu. Niska cholewka szybko przepuszcza śnieg od góry, cienka podeszwa odcina zbyt słabo od wychłodzonego podłoża, a przemoczona wkładka odbiera komfort przez resztę zmiany. Nawet gdy materiał buta ma deklarowaną wodoodporność, model przeznaczony do krótkiego spaceru nie musi sprawdzić się przy długim staniu na zimnej nawierzchni.

Mróz wymaga także izolacji od ziemi. Szukaj podeszwy z wyraźnym bieżnikiem, który poprawia przyczepność na śniegu i błocie pośniegowym, oraz konstrukcji ograniczającej kontakt stopy z zimnem. Jeśli potrzebujesz obuwia ochronnego, sprawdź przy tym podnosek, wkładkę antyprzebiciową i odporność podeszwy zgodnie z zagrożeniami na stanowisku. But wodoodporny nie gwarantuje automatycznie ochrony przed poślizgiem, uderzeniem czy przebiciem.

Skarpeta też ma znaczenie. Bawełna po zawilgoceniu długo schnie, więc przy zimnie może nasilać uczucie chłodu. Do pracy na zewnątrz lepiej dobrać materiał, który odprowadza wilgoć od skóry i nie tworzy grubych fałd w bucie. Nie wkładaj kilku przypadkowych par na siłę: ciasne obuwie pogarsza krążenie i może wychłodzić stopę mimo ocieplenia.

Quiz: Który element najczęściej chroni przed dostaniem się śniegu do środka buta: sama impregnacja czy odpowiednio wysoka cholewka? Odpowiedź: cholewka, ponieważ zabezpiecza górną część obuwia. Czym różni się wodoodporność od izolacji termicznej? Wodoodporność ogranicza przedostawanie się wody, a izolacja zmniejsza wychładzanie stopy. Zasady doboru całej warstwy ochronnej do pory roku pomagają połączyć te wymagania z rodzajem pracy.

Warstwy odzieży na różne pory roku

Pracownik utrzymania dróg udrażnia wpusty deszczowe przy jezdni podczas deszczu ze śniegiem. Schyla się, klęka przy krawężniku, przenosi narzędzia i co jakiś czas stoi bez ruchu, gdy przejeżdża sprzęt. W takich warunkach zestaw ubrań musi działać zarówno podczas wysiłku, jak i przy postoju. Najbliżej ciała załóż bieliznę termiczną z materiału syntetycznego lub wełny merino. Jej zadaniem jest odebranie wilgoci ze skóry, a nie stworzenie grubej izolacji.

Gdy jest chłodno, ale temperatura utrzymuje się powyżej zera, zwykle wystarcza cienka warstwa ocieplająca: lekki polar, bluza robocza z dzianiny technicznej albo kamizelka. Nie zakładaj od razu najgrubszej kurtki zimowej. Podczas odkuwania lodu, odśnieżania czy pracy łopatą ciało szybko wytwarza ciepło; zbyt mocne ocieplenie powoduje przepocenie bielizny. Na wierzchu potrzebna jest warstwa ochronna, czyli kurtka przeciwdeszczowa osłaniająca tułów i ręce przed opadem oraz wiatrem.

Przy mrozie zmień środkową warstwę na grubszy polar lub lekką kurtkę izolacyjną, a pod membraną zostaw miejsce na ruch powietrza. Izolacja działa wtedy, gdy nie jest ściśnięta przez za małą kurtkę. Jeśli opad jest mokry albo praca odbywa się przy gruncie, zabezpiecz nogawki spodniami przeciwdeszczowymi noszonymi na odzieży roboczej. Sprawdź, czy ich dół da się założyć na cholewkę obuwia. Woda spływająca po nodze nie powinna trafiać do środka buta.

Przy suchym śniegu większym problemem bywa mróz i wiatr niż samo zamoczenie, dlatego liczy się szczelny kołnierz, osłonięte nadgarstki oraz buty wodoodporne z podeszwą dostosowaną do śliskiego podłoża. Stopa marznie szybko, gdy but przemoknie od topniejącego śniegu albo gdy ciasna skarpeta ogranicza krążenie. Dobierz grubość skarpety do objętości obuwia, zamiast wciskać dodatkową parę do ciasnego buta.

Quiz: Która warstwa odprowadza wilgoć od skóry: bielizna termiczna czy kurtka? Co zakładasz na nogawki podczas pracy przy mokrym śniegu? Dlaczego kurtka z membraną nie zastępuje polaru na mrozie? Poprawne odpowiedzi: bielizna termiczna; spodnie przeciwdeszczowe; membrana chroni przed wodą i wiatrem, lecz sama nie stanowi warstwy ocieplającej.

Szczelność działa tylko wtedy, gdy nie ogranicza pracy

Kurtka przeciwdeszczowa na śnieg i mróz powinna mieć zapas miejsca na warstwę ocieplającą, ale nie może być tak luźna, by kaptur zasłaniał widoczność albo rękawy przesuwały się przy unoszeniu rąk. Przy odśnieżaniu, pracy na dachu czy przy drodze szczególnie sprawdź połączenie rękawic z mankietami oraz kołnierza z osłoną twarzy. Woda często dostaje się pod odzież właśnie podczas ruchu, przez odsłonięte nadgarstki, kark i okolice pasa.

Zimą liczy się też ciągłość ochrony od kolana w dół. Nogawki lub spodnie przeciwdeszczowe nie powinny podciągać się nad cholewkę, a buty wodoodporne muszą pomieścić ciepłą skarpetę bez ucisku palców. Zbyt ciasne obuwie pogarsza izolację, nawet gdy materiał nie przepuszcza wilgoci. Ten sam zestaw nie będzie potrzebny przez cały rok: przy dodatniej temperaturze wystarczy lekka warstwa ochronna, natomiast mróz wymaga miejsca na odzież zimową pod membraną.

Sprawdź swoją wiedzę — quiz

Odpowiedz na pytania i sprawdź, ile wiesz o: odzież przeciwdeszczowa i zimowa na deszcz, śnieg i mróz

1. Jaki jest główny cel łączenia odzieży przeciwdeszczowej i zimowej?




2. Który element odzieży jest szczególnie związany z ochroną przed śniegiem i mrozem?




3. Dlaczego zimą warto zwrócić uwagę na nogawki i spodnie przeciwdeszczowe?




4. Jaki element odzieży pomaga chronić stopy przed wilgocią?




5. Co pozwala dopasować ubiór ochronny do różnych pór roku?